Skip to main content

Kan je zonder oordeel naar iets kijken?Wat kun je tegen vooroordelen doen?

Hoe vaak betrap je jezelf erop dat je vanuit aannames handelt? Positief of negatief, wit of zwart. In mijn optiek is het niet mogelijk om zonder oordeel, zonder bepaald beeld naar iets te kijken of te luisteren. Je wordt gevormd door wat je meemaakt en daardoor maakt je brein automatisch plaatjes bij gebeurtenissen en krijg je er gevoelens bij. Die helpen alleen niet altijd. Zolang je je maar bewust bent dat het brein zo werkt en dat je daardoor in een bepaald patroon kunt gaan denken of handelen is het niet erg, dan ben je het voor. 

Maar hoe vaak ben je te laat? Hoe vaak gebeurt het jou dat je na afloop denkt “Chips, dat is heel anders gegaan dan ik had gedacht?” Of “Hij reageerde heel anders dan je zou verwachten?”

Doorvragen is key

Je kunt jezelf erin trainen dat je doorvraagt om het beeld helder te krijgen. Zeker binnen mijn vak als loopbaancoach is dat een belangrijk aspect van mijn werk. Wanneer ik bijvoorbeeld iemand begeleid bij solliciteren is het belangrijk om te weten wat voor werkzaamheden iemand feitelijk heeft gedaan en niet uitsluitend af te gaan op de functie die in het contract stond. Pas dan kun je beoordelen of iemand op een vacature past of niet. En als dat niet lijkt te passen, of iemand wel de skills en competenties heeft die belangrijk zijn om aansluiting te vinden bij de vacature.

Ik ben getraind in het concreet en gericht doorvragen, maar ook ik maak de fout dat ik dat nog wel eens vergeet, of te snel stop. 

Wit, zwart of grijs denken

Een techniek die je daarbij kan helpen is je bewust te zijn van wit, zwart of grijs denken. Voor één van mijn opdrachten binnen het sociaal domein heb ik mogen samenwerken met een trainer die hiermee werkt.

Vrij vertaald komt het er op neer: bij wit denken, ga je je denken aanvullen vanuit het positieve, bijvoorbeeld op een CV staat dat iemand Frans, Spaans, Duits en Italiaans spreekt. Dan zal hij/zij ongetwijfeld ook Engels spreken. Maar dat hoeft natuurlijk helemaal niet.

Bij  zwart denken doe je exact het tegenovergestelde. Je hoort dat iemand niet van spruitjes en worteltjes houdt en trekt daaruit de conclusie dat deze persoon dus niet van groenten houdt. 

Bij grijs vraag je door, keer op keer, totdat je tot de kern van het probleem komt waarbij je aannames zoveel mogelijk probeert te voorkomen.

Hoe ga jij met aannames om?

Zijn er situaties waarin jij dit hebt ervaren? Bijvoorbeeld tijdens een belangrijk gesprek met je leidinggevende? Of bij een sollicitatie? 

Herken je deze uitdaging en zit het je af en toe in de weg? Tijdens een eenmalig gesprek kunnen we ermee oefenen in een fictieve situatie die bij jouw vraag aansluit. Ik bied je dan handvatten om er zelf mee verder te komen.

Klik voor een vrijblijvend intake